Η Ιστορία μας
145 χρόνια εκπαίδευσης, μνήμης και καινοτομίας στο Χαλάνδρι. Ένα σχολείο που έζησε την ιστορία της Ελλάδας και συνεχίζει να χτίζει το μέλλον της.
Ένα σχολείο με ψυχή και ιστορία
Το 1ο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Χαλανδρίου βρίσκεται επί της οδού Αριστοφάνους 42, στη συμβολή με Καραολή & Δημητρίου. Υπάγεται στη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Β’ Αθήνας.
Ιδρύθηκε το 1880 και από τότε αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας του Χαλανδρίου. Το πέτρινο κτήριο που στεγάζει το σχολείο μέχρι σήμερα έχει δει πολέμους, κατοχή, χαρούμενες και δύσκολες εποχές — και πάντα συνέχιζε να εκπαιδεύει τα παιδιά της γειτονιάς.
Η ιστορία του σχολείου βασίζεται κυρίως σε ζωντανές πηγές — αναμνήσεις παλαιών αποφοίτων — και στο Λεύκωμα του Δήμου Χαλανδρίου.
φωτογραφία του σχολείου
Σταθμοί στην Ιστορία μας
Από την ίδρυση έως σήμερα — τα σημαντικότερα γεγονότα που διαμόρφωσαν το σχολείο μας
Ίδρυση του Σχολείου
Το 1ο Δημοτικό Χαλανδρίου ιδρύεται ως μονοτάξιο δημοτικό σχολείο αρρένων, σύμφωνα με το τότε ισχύον εκπαιδευτικό σύστημα. Είναι ένα από τα πρώτα σχολεία της περιοχής.
Απόπειρα Ίδρυσης Σχολείου Θηλέων
Εκδίδεται υπουργική απόφαση για ίδρυση δημοτικού σχολείου θηλέων. Ωστόσο ανακλάται λόγω έλλειψης οικονομικών πόρων από τον Δήμο Αθηναίων.
Ίδρυση Σχολείου Θηλέων
Πέντε χρόνια μετά την πρώτη απόπειρα, συστήνεται επιτέλους το δημοτικό σχολείο θηλέων. Πλέον η εκπαίδευση απευθύνεται και στα κορίτσια του Χαλανδρίου.
Πρώτη Στέγαση
Το σχολείο στεγάζεται σε διάφορα ακίνητα στη γωνία των δρόμων Χολαργού (σημερινή Σοφ. Βενιζέλου) και Φειδίου (σημερινή Καραολή & Δημητρίου), σε οικίες Γκικάκη, Τρικαλιώτη, Βρεττού, Κουράση.
Τετρατάξιο Σχολείο
Το σχολείο εξελίσσεται σε τετρατάξιο. Οι μαθητές που ήθελαν να συνεχίσουν τη φοίτησή τους μετέβαιναν στο Σχολαρχείο στο Μαρούσι.
Κατασκευή του Ιστορικού Πέτρινου Κτιρίου
Κατασκευάζεται το πέτρινο σχολικό κτίριο επί Υπουργού Παιδείας Γεωργίου Παπανδρέου και κυβερνήσεως Ελευθερίου Βενιζέλου. Το κτήριο αυτό διατηρείται έως σήμερα και αποτελεί σύμβολο της εκπαίδευσης στο Χαλάνδρι.
Αναδιάρθρωση της Εκπαίδευσης
Η δομή της εκπαίδευσης αλλάζει με νέο νόμο και καθιερώνεται το εξατάξιο δημοτικό σχολείο και το εξατάξιο γυμνάσιο. Το σχολείο προσαρμόζεται στη νέα πραγματικότητα.
Επίταξη του Κτηρίου
Κατά την Γερμανοϊταλική Κατοχή το σχολικό κτήριο επιτάσσεται και χρησιμοποιείται ως στρατώνας από αυστριακή μονάδα. Οι μαθητές υποχρεώνονται να κάνουν μάθημα σε σπίτια και χωράφια της γειτονιάς.
Προσωρινή Επιστροφή
Η αυστριακή μονάδα διατάσσεται να μεταβεί στο ρωσικό μέτωπο. Οι μαθητές επιστρέφουν στο σχολείο για έξι μήνες — μια σύντομη ανάσα ελπίδας.
Απελευθέρωση
Με την απελευθέρωση της Ελλάδας, η γερμανική μονάδα αποχωρεί αφήνοντας πίσω εξοπλισμό, τον οποίο παρέλαβε αντιστασιακή ομάδα του Χαλανδρίου. Το σχολείο λειτουργεί ξανά κανονικά.
Πεδίο Μάχης
Το σχολείο αποτελεί πεδίο μάχης για περίπου 15 ημέρες κατά τα Δεκεμβριανά. Μια από τις πιο δύσκολες στιγμές στην ιστορία του.
Συσσίτια & Αλληλεγγύη
Στη δύσκολη μεταπολεμική περίοδο, το σχολείο οργανώνει διανομή συσσιτίων στους μαθητές και φιλοξενεί το 1ο Γυμνάσιο Χαλανδρίου έως το 1954.
Φιλοξενία 2ου ΤΕΕ
Για δύο περίπου δεκαετίες το σχολείο φιλοξενεί το 2ο ΤΕΕ Χαλανδρίου. Μετά τους σεισμούς του 1999 το ΤΕΕ αποχωρεί και το κτίριο ανακαινίζεται.
Χαρακτηρισμός ως Πειραματικό
Με την Υπουργική Απόφαση αρ. 51614/Δ6/2021 το σχολείο χαρακτηρίζεται επίσημα Πειραματικό, μαζί με το 1ο Πειραματικό Νηπιαγωγείο Χαλανδρίου.
Σήμερα — Καινοτομία & Παράδοση
Με 240 μαθητές, 35+ εκπαιδευτικούς, ομίλους ρομποτικής, πληροφορικής και media, το σχολείο συνδυάζει 145 χρόνια παράδοσης με σύγχρονη εκπαιδευτική καινοτομία.
Ένα Κτίριο — Μια Ιστορία
Το ιστορικό πέτρινο κτίριο κατασκευάστηκε τη δεκαετία του 1920, επί κυβερνήσεως Ελευθερίου Βενιζέλου. Έχει επιβιώσει από κατοχή, πολέμους και σεισμούς και παραμένει όρθιο — ανακαινισμένο και ζωντανό.
Σήμερα το κτίριο έχει αναβαθμιστεί με σύγχρονο τεχνολογικό εξοπλισμό, διατηρώντας παράλληλα τον ιστορικό του χαρακτήρα που το κάνει μοναδικό.
Ιστορικό Κτίριο
Πέτρινο, δεκαετία 1920
Σύγχρονος Εξοπλισμός
Εργαστήρια & τεχνολογία
Σχολικός Κήπος
Περιβαλλοντική αγωγή
Βιβλιοθήκη
Πλούσια συλλογή βιβλίων
ή σύγχρονη φωτογραφία
του κτιρίου
φωτογραφικό υλικό
Το Σχολείο στην Κατοχή
Η περίοδος της Γερμανοϊταλικής Κατοχής αποτελεί μια από τις πιο σκοτεινές σελίδες της ιστορίας μας. Το σχολικό κτίριο επιτάχθηκε και μετατράπηκε σε στρατώνας — αλλά η εκπαίδευση δεν σταμάτησε.
Οι μαθητές του 1ου Δημοτικού συνέχισαν να μαθαίνουν σε οικίες γειτόνων και ανοιχτούς χώρους της περιοχής.
Το κτήριο αποτέλεσε πεδίο μάχης για περίπου 15 ημέρες κατά τα Δεκεμβριανά του 1944.
Η γερμανική μονάδα αποχώρησε και αντιστασιακή ομάδα του Χαλανδρίου ανέλαβε τον εξοπλισμό που άφησαν πίσω.
Πειραματικό Σχολείο Αριστείας
Από το 2021, με την Υπουργική Απόφαση 51614/Δ6/2021, το σχολείο λειτουργεί επίσημα ως Πειραματικό. Οι μαθητές εισάγονται με κλήρωση, εξασφαλίζοντας ίσες ευκαιρίες για όλους.
Σε συνεργασία με το 1ο Πειραματικό Νηπιαγωγείο και το 1ο Πειραματικό Ημερήσιο Γυμνάσιο Χαλανδρίου, αποτελεί πλέον μέρος ενός ολοκληρωμένου εκπαιδευτικού συγκροτήματος αριστείας.
Ρομποτική
Πανελλήνιες διακρίσεις σε διαγωνισμούς
Πληροφορική
Σύγχρονα εργαστήρια ΤΠΕ
MediaKids
Ψηφιακός γραμματισμός
Περιβάλλον
Δράσεις για τη φύση
από δράσεις του σχολείου
«Μαθαίνουμε, Δημιουργούμε, Εξελισσόμαστε…»— Μότο του 1ου Πειραματικού Δημοτικού Σχολείου Χαλανδρίου
Πηγές & Αναφορές
Η ιστορία του σχολείου βασίζεται στο Λεύκωμα Δήμου Χαλανδρίου «Συνάντηση με το Χθες» (Αθήνα 2010, σελ. 95 & 98), στις αναμνήσεις παλαιών αποφοίτων που παρείχαν πολύτιμο φωτογραφικό υλικό, καθώς και στο αρχείο της επίσημης ιστοσελίδας του σχολείου. Ευχαριστούμε θερμά όλους όσοι συνέβαλαν στη διάσωση της ιστορικής μνήμης.
[1] Πηγή : Λεύκωμα Δήμου Χαλανδρίου «Συνάντηση με το Χθες», Αθήνα 2010, σελ. 95 & 98